Zielone Data Center - co warto wiedzieć?

Centra danych zużywają ogromne ilości energii elektrycznej, a zapotrzebowanie na moc obliczeniową rośnie z roku na rok. Rozwój sztucznej inteligencji, usług chmurowych i przetwarzania danych - to wszystko sprawia, że operatorzy Data Center zmuszeni są szukać rozwiązań, zwiększają wydajność infrastruktury bez niekontrolowanego wzrostu kosztów i zużycia energii.

W tym kontekście coraz częściej pojawia się pojęcie Green Data Center. Wbrew temu, co może sugerować sama nazwa, nie chodzi wyłącznie o ekologię czy wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Równie ważne są efektywność energetyczna, odpowiednie projektowanie infrastruktury, nowoczesne systemy chłodzenia oraz rozwiązania, które pomagają utrzymać wysoką dostępność usług przy możliwie najniższym zużyciu energii elektrycznej.

Przeanalizujmy zatem, czym faktycznie jest Green Data Center, jakie technologie stoją za tym podejściem i dlaczego efektywność energetyczna coraz częściej staje się jednym z najważniejszych elementów nowoczesnych centrów danych.

Dlaczego Green Data Center to znacznie więcej niż ekologia?

Zacznijmy od czegoś, co może być zaskoczeniem dla wielu osób. Gdy słyszymy hasło Green Data Center, pierwszym skojarzeniem bardzo często są odnawialne źródła energii lub działania proekologiczne i to oczywiście jest ważny element całej koncepcji, ale zdecydowanie niejedyny.

W branży infrastruktury IT pojęcie Green Data Center odnosi się przede wszystkim do sposobu projektowania, budowy i utrzymania centrum danych nastawionego na możliwie najwyższą efektywność przy jak najniższym zużyciu energii elektrycznej. Chodzi więc o takie zarządzanie infrastrukturą, aby każda kilowatogodzina była wykorzystywana jak najbardziej efektywnie, bez kompromisów w zakresie bezpieczeństwa czy dostępności usług.

To podejście obejmuje znacznie więcej niż wybór energooszczędnych urządzeń, ponieważ równie istotne pozostają systemy chłodzenia, architektura całego obiektu, monitoring infrastruktury, sposób zarządzania zasilaniem oraz bieżąca optymalizacja pracy wszystkich elementów centrum danych.

Mniejsze zużycie energii to tylko jeden z efektów dobrze zaprojektowanego Green Data Center. Równie ważne są większa stabilność środowiska, sprawniejsze skalowanie infrastruktury oraz niższe koszty jej utrzymania.

Skąd bierze się zużycie energii w centrum danych?

Jeżeli wyobrażasz sobie, że za większość rachunków za energię w Data Center odpowiadają wyłącznie serwery, jesteś w błędzie. Sam sprzęt IT to tylko jeden z elementów całego środowiska, które musi działać nieprzerwanie przez całą dobę.

Każdy serwer wytwarza ciepło, a im większe obciążenie infrastruktury, tym większe wymagania dotyczące chłodzenia. Do tego dochodzą systemy zasilania awaryjnego (UPS), urządzenia sieciowe, macierze dyskowe, systemy monitoringu oraz wszystkie rozwiązania odpowiadające za utrzymanie odpowiednich warunków pracy centrum danych.

co-wplywa-na-zyzycie-energii-w-data-center

Z tych właśnie względów w nowoczesnych Data Center nie analizuje się zużycia energii przez pojedyncze urządzenia, ponieważ znacznie ważniejsze jest spojrzenie na całą infrastrukturę jako jeden współpracujący organizm. Nawet najbardziej energooszczędne serwery nie przyniosą oczekiwanych efektów, jeżeli system chłodzenia lub dystrybucji zasilania będzie działał nieefektywnie.

Power Usage Effectiveness (PUE) i Carbon Usage Effectiveness (CUE) – co oznaczają te wskaźniki?

Rozmawiając o Green Data Center, prędzej czy później trafisz na dwa skróty: PUE (Power Usage Effectiveness) oraz CUE (Carbon Usage Effectiveness). To one najczęściej wykorzystywane są do oceny efektywności energetycznej centrów danych i pomagają określić, jak infrastruktura wykorzystuje energię oraz jaki ma wpływ na środowisko.

Power Usage Effectiveness (PUE)

Power Usage Effectiveness określa, jaka część energii elektrycznej zasila urządzenia IT, a jaka jest wykorzystywana przez pozostałe elementy infrastruktury, takie jak systemy chłodzenia, zasilanie awaryjne czy oświetlenie.

W dużym uproszczeniu:

PUE = całkowite zużycie energii przez Data Center ÷ energia zużywana przez urządzenia IT

Im wartość PUE jest bliższa 1,0, tym efektywniej centrum danych wykorzystuje dostępną energię.

Jednak pamiętaj, że sam niski wskaźnik PUE nie świadczy jeszcze o jakości centrum danych. Równie ważne pozostają bezpieczeństwo infrastruktury, niezawodność oraz wysoka dostępność usług. Dopiero zachowanie równowagi pomiędzy tymi elementami świadczy o dobrze zaprojektowanym Data Center.

Carbon Usage Effectiveness (CUE)

Ten wskaźnik odnosi się do śladu węglowego związanego z funkcjonowaniem centrum danych. Uwzględnia zarówno zużywanej energii elektrycznej, jak i sposób jej wytwarzania. CUE pomaga ocenić wpływ infrastruktury na środowisko oraz monitorować efekty działań związanych z ograniczaniem emisji CO₂.


Należy traktować oba wskaźniki jako wzajemnie uzupełniające się narzędzia. PUE pokazuje efektywność wykorzystania energii, natomiast CUE pozwala spojrzeć na centrum danych z perspektywy jego wpływu na środowisko.

Jakie rozwiązania wykorzystują nowoczesne Green Data Centers?

Po przeczytaniu poprzednich części artykułu pewnie już się domyślasz, że nie istnieje jedna technologia odpowiadająca za efektywność Green Data Center. To efekt przemyślanego połączenia wielu rozwiązań, które wspólnie wpływają na sposób wykorzystania energii, stabilność infrastruktury i bezpieczeństwo całego środowiska.

Największy wpływ na zużycie energii mają zwykle systemy chłodzenia. Z tego względu nowoczesne Data Center wykorzystują technologie, które pomagają utrzymać optymalną temperaturę przy możliwie najmniejszym poborze energii.

Do najczęściej stosowanych rozwiązań należą:

  • free cooling, wykorzystujący chłodniejsze powietrze zewnętrzne do obniżania temperatury wewnątrz obiektu,

  • hot aisle containment oraz cold aisle containment, które oddzielają gorące i zimne korytarze powietrzne, zwiększając skuteczność chłodzenia,

  • systemy monitorujące temperaturę i wilgotność w czasie rzeczywistym,

  • inteligentne sterowanie pracą urządzeń chłodniczych w zależności od aktualnego obciążenia infrastruktury.

Coraz większe znaczenie mają również rozwiązania wspierające zarządzanie całym środowiskiem. Systemy monitoringu infrastruktury analizują zużycie energii, parametry pracy urządzeń oraz warunki panujące w centrum danych, co ułatwia wykrywanie nieprawidłowości i planowanie dalszej optymalizacji.

Dlaczego Green Data Center to korzyść również dla klientów?

Łatwo odnieść wrażenie, że efektywność energetyczna jest wyłącznie problemem operatora centrum danych. W rzeczywistości sposób zaprojektowania infrastruktury wpływa również na jakość usług, z których korzystają klienci każdego dnia.

Dlaczego firmy przenoszą serwery do centrum danych_

Stabilniejsze warunki pracy urządzeń oznaczają mniejsze ryzyko awarii, a dobrze zaprojektowane systemy chłodzenia i zasilania pomagają utrzymać wysoką dostępność usług nawet przy dużym obciążeniu infrastruktury. To szczególnie istotne w przypadku środowisk, w których przestoje mogą oznaczać znaczne straty biznesowe.

Nie można pominąć również kwestii rozwoju infrastruktury. Nowoczesne Green Data Center łatwiej dostosować do rosnących potrzeb organizacji, bez konieczności kosztownej przebudowy całego środowiska. To ważne zwłaszcza dla firm, których zapotrzebowanie na zasoby IT systematycznie rośnie.

Ostatecznie efektywność energetyczna przekłada się na większą niezawodność, lepszą jakość usług oraz środowisko gotowe na dalszy rozwój.

Jak w IQ wspieramy klientów korzystających z Data Center?

Szukasz miejsca, w którym bezpiecznie ulokujesz swoją infrastrukturę? A może planujesz rozbudowę środowiska IT i potrzebujesz partnera, który zapewni nie tylko odpowiednie zaplecze technologiczne, ale również wsparcie na kolejnych etapach rozwoju?

W IQ rozwijamy własne Data Center i od lat wspieramy firmy w projektowaniu, utrzymaniu oraz rozbudowie infrastruktury IT. W naszej ofercie znajdziesz między innymi kolokację, serwery dedykowane, rozwiązania cloud, backup, disaster recovery oraz administrację i monitoring środowisk.

Jeżeli zastanawiasz się, które rozwiązania najlepiej sprawdzą się w Twojej organizacji, zachęcamy do zapoznania się z pełną ofertą IQ. Być może znajdziesz tam dokładnie to, czego potrzebuje dziś Twoja infrastruktura.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest Green Data Center?

Green Data Center (zielone Data Center) to centrum danych zaprojektowane z myślą o możliwie najbardziej efektywnym wykorzystaniu energii elektrycznej przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej dostępności usług oraz bezpieczeństwa infrastruktury.

Koncepcja Green Data Center rozwijana jest między innymi przez organizację The Green Grid, która popularyzuje dobre praktyki związane z efektywnością energetyczną centrów danych oraz wykorzystaniem wskaźników takich jak Power Usage Effectiveness (PUE).

Czy Green Data Center oznacza korzystanie wyłącznie z odnawialnych źródeł energii?

Nie. Green Data Center to znacznie szersze podejście do projektowania i utrzymania infrastruktury niż samo wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Coraz więcej operatorów korzysta z zielonej energii pochodzącej z farm fotowoltaicznych lub wiatrowych, jednak równie istotne pozostają energy efficiency, efektywne zarządzanie chłodzeniem, optymalizacja wykorzystania energii elektrycznej oraz wdrażanie energooszczędnych technologii. Dopiero połączenie tych elementów oraz konsekwentne wdrażanie ekologicznych rozwiązań pozwala ograniczyć negatywny wpływ centrum danych na środowisko.

Czym jest Power Usage Effectiveness (PUE)?

Power Usage Effectiveness (PUE) to jeden z najważniejszych wskaźników wykorzystywanych do oceny efektywności energetycznej Data Center. Pokazuje, jaka część energii elektrycznej zasila urządzenia IT, a jaka jest wykorzystywana przez pozostałe elementy infrastruktury, takie jak systemy chłodzenia, zasilanie awaryjne czy oświetlenie.

Średnia wartość wskaźnika PUE w centrach danych wynosi około 1,7, jednak nowoczesne Green Data Centers dążą do osiągania znacznie lepszych wyników. Im wartość PUE jest bliższa 1,0, tym efektywniej wykorzystywana jest energia.

Co oznacza Carbon Usage Effectiveness (CUE)?

Carbon Usage Effectiveness (CUE) określa wpływ centrum danych na środowisko poprzez analizę emisji CO₂ związanej z wykorzystywaną energią elektryczną. W przeciwieństwie do PUE wskaźnik ten uwzględnia nie tylko ilość zużywanej energii, ale również źródło jej pochodzenia.

Dzięki temu operatorzy mogą skuteczniej planować działania związane z ograniczaniem emisji, zwiększaniem udziału zielonej energii oraz realizacją strategii zrównoważonego rozwoju.

Dlaczego systemy chłodzenia mają tak duży wpływ na zużycie energii?

Systemy chłodzenia należą do najbardziej energochłonnych elementów infrastruktury Data Center. Szacuje się, że mogą odpowiadać nawet za około 39% całkowitego zużycia energii w centrach danych, dlatego operatorzy coraz częściej wykorzystują rozwiązania takie jak free cooling, separację zimnych i gorących korytarzy czy chłodzenie cieczą, które skuteczniej odprowadza ciepło niż tradycyjne systemy powietrzne.

Coraz większe znaczenie ma również odzysk ciepła odpadowego (waste heat), pozwalający ponownie wykorzystać energię w innych procesach.

Dlaczego efektywność energetyczna ma znaczenie dla klientów Data Center?

Odpowiednio zaprojektowana infrastruktura oznacza również większą stabilność środowiska, łatwiejsze skalowanie zasobów oraz wyższą niezawodność usług.

Coraz częściej wykorzystuje się także wirtualizację, która pozwala uruchamiać wiele systemów na jednym serwerze fizycznym. Dzięki temu możliwe jest lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów, ograniczenie zużycia energii oraz bardziej efektywne zarządzanie całą infrastrukturą.

Jakie technologie najczęściej wykorzystują Green Data Centers?

Nowoczesne Green Data Centers wykorzystują wiele rozwiązań wspierających efektywność energetyczną i bezpieczeństwo infrastruktury. Należą do nich między innymi free cooling, chłodzenie cieczą, energooszczędne serwery, wirtualizacja, inteligentne systemy monitoringu oraz odzysk ciepła odpadowego (waste heat).

Coraz większą rolę odgrywa również gospodarka obiegu zamkniętego, obejmująca odpowiedzialny recykling wycofywanego sprzętu elektronicznego oraz wydłużanie cyklu życia wykorzystywanych urządzeń.

Czy każde nowoczesne Data Center można uznać za Green Data Center?

Nie zawsze. Nowoczesny sprzęt to tylko jeden z elementów całego środowiska. O Green Data Center można mówić wtedy, gdy efektywność energetyczna stanowi integralną część projektowania, budowy i utrzymania infrastruktury.

Znaczenie mają między innymi sposób zarządzania energią elektryczną, wykorzystanie energooszczędnych technologii, optymalizacja chłodzenia, monitoring infrastruktury oraz ciągłe doskonalenie efektywności całego środowiska. Połączenie tych elementów sprawia, że zielone centra danych są jednocześnie wydajne, bezpieczne i przygotowane na przyszłe potrzeby biznesu.

Podziel się: